Γιατί ήρθε η ώρα να στηρίξουμε τους άνδρες; Η Κ. Καραμπατσώλη αρθρογραφεί για την ηγεσία, τις ποσοστώσεις και την ουσιαστική ισότητα.
Διάβασα πριν από λίγες ημέρες ένα άρθρο στη «The World Street Journal» με τίτλο «Περισσότερες γυναίκες ψηλά, αλλά όχι στην κορυφή», που πραγματεύεται το παράδοξο της γυναικείας παρουσίας στις ανώτερες βαθμίδες λήψης αποφάσεων. Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία που παρουσιάζει το δημοσίευμα αυτό, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι η ελληνική πραγματικότητα αποκαλύπτει μια κρίσιμη ανισορροπία: οι γυναίκες βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης, αλλά περισσότερο λόγω θεσμοθετημένης ποσόστωσης και λιγότερο λόγω άλλων αξιολογήσεων. Η ανισότητα αυτή δεν οφείλεται στην έλλειψη προσόντων, αλλά σε βαθύτερες κοινωνικές και θεσμικές δομές που περιορίζουν τις δυνατότητες ανέλιξης. Και ενώ οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν περίπου το 50% του πληθυσμού, η συμμετοχή τους στη Βουλή είναι μόλις 25% (76 σε σύνολο 300) και αντίστοιχα 23,4% (15 σε σύνολο 64) στην κυβέρνηση. Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, η συμμετοχή των γυναικών, ακόμα πιο δυσοίωνη, φτάνει το 6,63% (22 σε σύνολο 332).
της Κωνσταντίνας Καραμπατσώλη
Βουλευτής Εύβοιας με τη ΝΔ
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Οι αιτίες είναι πολυπαραγοντικές. Η έλλειψη δικτύωσης, οι ανεπαρκείς μηχανισμοί στήριξης για τη συμφιλίωση προσωπικής και επαγγελματικής ζωής, αλλά και οι άτυπες προκαταλήψεις που επιμένουν στους κύκλους εξουσίας δημιουργούν αόρατα εμπόδια. Επιπλέον, οι γυναίκες συχνά καλούνται να αποδεικνύουν διαρκώς την αξία τους σε ένα περιβάλλον που θεωρεί την ηγεσία «ανδρική υπόθεση».
Η ποσόστωση ως σύμπτωμα και όχι λύση
Η θεσμοθέτηση ποσοστώσεων υπέρ των γυναικών, αν και απαραίτητη σε ένα πρώτο επίπεδο, συχνά ερμηνεύεται ως παραχώρηση και όχι ως αναγνώριση των ικανοτήτων τους. Η λογική της ποσόστωσης περιορίζει τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες, διααιωνίζοντας στερεότυπα που καθορίζουν τις θέσεις εξουσίας ως ανδρικό προνόμιο. Σε αυτό το πλαίσιο, οι γυναίκες καλούνται να στηρίξουν τους άνδρες, ώστε να αποδομηθεί η αντίληψη ότι οι ίδιες χρειάζονται «ειδική μεταχείριση» για να επιτύχουν.
Η ισχύς των γυναικών μέσα από την εξέλιξη, όχι τη φυσική επιλογή
Τα στερεότυπα που θέλουν τις γυναίκες πιο «συναισθηματικές» ή «λιγότερο δυναμικές» στηρίζονται σε παρωχημένες αντιλήψεις που παραβλέπουν την εξέλιξη των κοινωνιών και των ρόλων. Οι γυναίκες, μέσα από την πολυδιάστατη φύση τους, έχουν αποδείξει την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται στις πιο απαιτητικές συνθήκες, από την οικογένεια έως τις επιχειρήσεις και την πολιτική. Ωστόσο, η ισχύς αυτή παραμένει υποταγμένη σε έναν κόσμο που αξιολογεί τη συμβολή τους με βάση τη «φυσική επιλογή» και όχι την εξέλιξη των κοινωνικών δομών.
Συνεργασία ανδρών και γυναικών: Το νέο αφήγημα
Για να αλλάξει αυτή η πραγματικότητα, οι γυναίκες πρέπει να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην υποστήριξη των ανδρών. Όχι για να διευκολύνουν την ανέλιξή τους, αλλά για να τους βοηθήσουν να κατανοήσουν την αναγκαιότητα της ισότητας ευκαιριών και να γίνουν σύμμαχοι στην προσπάθεια αποδόμησης των στερεοτύπων. Πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό;
- Ανατροπή του αφηγήματος της ποσόστωσης: Οι γυναίκες πρέπει να προβάλουν την αξία τους όχι ως αριθμοί σε ένα σύστημα ποσοστώσεων, αλλά ως ισότιμοι συντελεστές που προσθέτουν δυναμική σε κάθε πεδίο.
- Επανεκπαίδευση και ευαισθητοποίηση: Η αποδόμηση στερεοτύπων απαιτεί τη συνεργασία ανδρών και γυναικών μέσα από την εκπαίδευση, την ευαισθητοποίηση και τον διάλογο. Οι γυναίκες μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ενός νέου λόγου γύρω από την ηγεσία και τη συνεργασία.
- Ανάδειξη παραδειγμάτων εξέλιξης: Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα γυναικών που ηγήθηκαν, όχι επειδή τους δόθηκε η ευκαιρία, αλλά επειδή δημιούργησαν τις συνθήκες. Οι γυναίκες μπορούν να στηρίξουν τους άνδρες να κατανοήσουν και να αποδεχθούν αυτή την πραγματικότητα.
- Συλλογική δράση για κοινωνική αλλαγή: Ο συνδυασμός των δυνατοτήτων ανδρών και γυναικών είναι το κλειδί για την εξέλιξη. Η συνεργασία, και όχι η αντιπαράθεση, μπορεί να δημιουργήσει έναν κόσμο όπου η ισότητα δεν θα είναι απαίτηση αλλά δεδομένο.
Η πραγματική πολιτική συμπεριληπτικότητα
Η αλλαγή απαιτεί συλλογική δράση, θεσμική ευθύνη και κοινωνική αναδόμηση. Δεν είναι αρκετό να «χωράνε» περισσότερες γυναίκες σε θέσεις εξουσίας· πρέπει να ανοίξουμε τον δρόμο για να ηγούνται εξίσου. Η ουσιαστική ισότητα δεν είναι απλώς ένας στόχος· είναι ο τρόπος να αξιοποιήσουμε πλήρως το ανθρώπινο δυναμικό της κοινωνίας μας. Στην Ελλάδα, ήρθε η ώρα να αλλάξουμε την αφήγηση από το «ψηλά» στο «στην κορυφή».
Όπως δημοσιύτηκε στο Political.
